Son güncelleme: 19 Temmuz 2026
Yabancı Çalışma İzni Başvurusu Kim Tarafından Yapılır?
Türkiye’de bir işverene bağlı çalışacak yabancı için çalışma izni başvurusu, kural olarak işveren veya işverenin yetkilendirdiği kişi tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının e-İzin sistemi üzerinden yapılır. Bağımsız çalışma, şirket ortaklığı, belirli meslekler, akademik çalışma, ev hizmetleri veya özel sektörler için belge ve değerlendirme kriterleri farklılaşabilir.
Antalya avukat veya Serik avukat desteği arayan işveren ve yabancıların, başvurudan önce iş sözleşmesini, meslek unvanını, ücret düzeyini, işyerinin mali ve istihdam koşullarını kontrol etmesi gerekir. Belgelerin sisteme yüklenmesi tek başına izin verileceği anlamına gelmez; başvuru güncel değerlendirme kriterlerine göre incelenir.
Yurt İçi ve Yurt Dışı Başvuru Farkı
Türkiye dışında bulunan yabancı, vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliğine çalışma izni ve vizesi başvurusu yapar. Dış temsilcilikten alınan referans numarasıyla işveren, e-İzin sisteminde işyeri başvurusunu tamamlar.
Türkiye’de bulunan yabancının geçerliliği devam eden en az altı ay süreli ikamet izni varsa, mevzuattaki istisnalar saklı kalmak üzere yurt içinden çalışma izni başvurusu yapılabilir. Her ikamet izni türü yurt içi başvuru hakkı sağlamayabilir. Uluslararası koruma, geçici koruma ve özel statülerde ayrı kurallar uygulanır.
Yabancıdan İstenen Temel Belgeler
| Belge | Kullanım amacı | Dikkat edilmesi gereken |
|---|---|---|
| İş sözleşmesi | Görev, ücret ve çalışma koşullarını gösterir. | İşveren ve yabancı tarafından imzalanmalı, e-İzin formatıyla uyumlu olmalıdır. |
| Pasaport veya yerine geçen belge | Kimlik ve vatandaşlık bilgisini gösterir. | Geçerli olmalı; gerekli sayfalar ve tercüme sisteme yüklenmelidir. |
| Biyometrik fotoğraf | Çalışma izni kartında kullanılır. | Son dönemde çekilmiş ve biyometrik standartta olmalıdır. |
| Diploma veya mesleki yeterlilik belgesi | Görev için eğitim ve uzmanlığı gösterir. | Düzenlenmiş mesleklerde denklik veya ön izin gerekebilir. |
| İkamet izni bilgisi | Yurt içi başvurunun hukuki dayanağını gösterir. | En az altı aylık geçerlilik ve uygun izin türü kontrol edilir. |
| Dış temsilcilik referans numarası | Yurt dışı başvurusunu işveren başvurusuyla eşleştirir. | İşveren başvurusu kanuni süre içinde tamamlanmalıdır. |
| Mesleğe özel izin veya ön izin | Sağlık, eğitim ve diğer düzenlenmiş mesleklerde aranır. | Yetkili bakanlık veya kurumdan alınmalıdır. |
İşverenden İstenen Belgeler
İşverenin tüzel kişi olması hâlinde vergi levhası, ticaret sicili bilgileri, faaliyet belgesi, ortaklık ve sermaye yapısı, bilanço veya satış bilgileri sistem üzerinden alınabilir ya da belge olarak yüklenebilir. İşveren gerçek kişiyse kimlik, adres, gelir ve istihdam amacına ilişkin belgeler istenir.
İşyerinin ödenmiş sermayesi, brüt satışı, ihracatı ve Türk vatandaşı istihdamı gibi değerlendirme kriterleri başvuru türüne göre uygulanabilir. Şirket ortağı yabancı, turizm işletmesi, bilişim uzmanı, eğitim kurumu, ev hizmetleri veya hayvancılık işletmesi için farklı kriter ve istisnalar bulunabilir.
Diploma ve Denklik Ne Zaman Gerekir?
Yabancının yapacağı iş eğitim veya uzmanlık gerektiriyorsa diploma ya da mezuniyet belgesi sunulur. Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercümesi ve gerekli tasdik işlemleri yapılmalıdır. Mühendislik, mimarlık, sağlık ve eğitim gibi düzenlenmiş mesleklerde ilgili kurumdan diploma denklik belgesi veya ön izin aranabilir.
Yabancının meslek unvanıyla fiilen yapacağı iş uyumlu olmalıdır. “Danışman” gibi genel unvanla başvuru yapıp düzenlenmiş bir mesleği izinsiz yürütmek hukuki sorumluluk doğurabilir.
İş Sözleşmesinde Neler Bulunmalıdır?
- İşveren ve yabancının açık kimlik bilgileri
- İşyeri adresi ve görev yeri
- Meslek veya görev unvanı
- Brüt ücret ve ödeme dönemi
- Çalışma süresi ve temel iş koşulları
- Başlangıç tarihinin çalışma iznine bağlı olduğu hükmü
- Tarafların imzaları ve tarih
Ücret, yabancının görevi için Bakanlığın güncel değerlendirme kriterlerinde öngörülen asgari ücret katsayılarından düşük olmamalıdır. Kriterler ve parasal eşikler zaman içinde değişebildiğinden başvuru tarihinde güncel tablo kullanılmalıdır.
Başvuru Süreci Nasıl İlerler?
- İşveren e-Devlet üzerinden e-İzin sisteminde işyeri kaydı oluşturur veya günceller.
- Yabancının yurt içi ikamet bilgisi ya da yurt dışı referans numarası sisteme girilir.
- İş sözleşmesi ve gerekli belgeler elektronik ortamda yüklenir.
- Başvuru elektronik imzayla tamamlanır.
- Bakanlık belgeleri ve değerlendirme kriterlerini inceler.
- Eksik belge istenirse sistemde verilen süre içinde tamamlanır.
- Onay hâlinde harç ve değerli kâğıt bedeli ödenir.
- Çalışma izni kartı düzenlenir ve sosyal güvenlik işlemleri tamamlanır.
Çalışma İzni İkamet İzni Yerine Geçer mi?
Geçerli çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti, 6458 sayılı Kanun kapsamında ikamet izni sayılır. Çalışma izniyle Türkiye’ye gelen yabancıların adres kayıt yükümlülüklerini belirtilen süre içinde yerine getirmesi gerekir. İzin, yalnız üzerinde belirtilen işveren, görev ve süre kapsamında çalışma hakkı sağlar.
İzin Süresi ve Uzatma
İlk çalışma izni kural olarak belirli bir işveren ve iş için bir yıla kadar verilebilir. Aynı işveren yanında yapılan ilk uzatma başvurusunda iki yıla, sonraki uzatmada üç yıla kadar izin düzenlenebilir. İşveren değişikliği çoğu durumda yeni başvuru olarak değerlendirilir.
Uzatma başvurusu mevcut izin sona ermeden ve mevzuatta öngörülen zaman aralığında yapılmalıdır. İş sözleşmesinin sona ermesi, işyeri değişikliği veya yabancının fiilen farklı görevde çalıştırılması Bakanlığa bildirim ve yeni izin gerektirebilir.
Başvuru Reddedilirse
Çalışma izni başvurusunun reddi hâlinde karar işverene ve yabancıya elektronik sistem üzerinden bildirilir. Ret kararına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir. İtirazın reddedilmesi veya doğrudan yargı yoluna gidilmesi hâlinde idare mahkemesinde iptal davası gündeme gelebilir.
İzinsiz Çalışmanın Sonuçları
Çalışma izni olmadan yabancı çalıştırılması, hem yabancı hem işveren bakımından idari para cezası ve diğer idari işlemler doğurabilir. Yabancı hakkında sınır dışı değerlendirmesi yapılabilir; işverenin dönüş ve konaklama giderlerinden sorumluluğu gündeme gelebilir. İzin başvurusu yapılmış olması, onay verilmeden çalışmaya başlama hakkı sağlamaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Turistik ikamet izniyle doğrudan çalışılabilir mi?
Hayır. İkamet izni tek başına çalışma hakkı sağlamaz. İşverenin çalışma izni başvurusu yapması veya yabancının muafiyet kapsamında olması gerekir.
Yurt içi başvuru için her ikamet izni geçerli midir?
Hayır. En az altı aylık geçerlilik yanında izin türünün yurt içi başvuruya elverişli olması gerekir. Özel statüler için ayrı hükümler uygulanır.
Çalışma izni başvurusunu yabancı kendisi yapabilir mi?
Bağımlı çalışma izninde başvuru işveren tarafından yapılır. Bağımsız çalışma, Turkuaz Kart veya özel başvurularda farklı usuller bulunur.
Diploma her iş için zorunlu mudur?
İşin niteliğine göre değişir. Uzmanlık ve düzenlenmiş mesleklerde diploma, denklik veya ön izin aranırken bazı işlerde farklı yeterlilik belgeleri yeterli olabilir.
İzin onaylanmadan işe başlanabilir mi?
Hayır. Geçerli çalışma izni veya muafiyet olmadan fiilen çalışmaya başlanması yaptırım doğurabilir.
Çalışma izni kartı gelmeden sosyal güvenlik kaydı yapılır mı?
Onay ve izin başlangıç tarihine göre işverenin SGK yükümlülükleri doğar. Kartın postada olması, bildirim sürelerinin kaçırılmasını haklı kılmaz.
İşveren değişince mevcut izin devam eder mi?
İzin belirli işverene bağlıysa yeni işveren için yeni başvuru gerekir. Eski izinle başka işyerinde çalışmak izinsiz çalışma sayılabilir.
Göreve ve İşyerine Uygun Çalışma İzni Dosyası
Çalışma izni dosyasında yalnız yabancının pasaportu değil, işverenin mali ve istihdam koşulları da incelenir. Avukat Selin ÖNEM KONUR, Likya Hukuk Danışmanlık bünyesinde başvuru türünü, iş sözleşmesini, değerlendirme kriterlerini ve ret kararlarını somut dosya üzerinden değerlendirebilir. Başvuru desteği için bize ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma izni belge ve kriterleri işkolu, görev, yabancının statüsü ve güncel Bakanlık uygulamalarına göre değişebilir.
