Son güncelleme: 19 Temmuz 2026
Temyiz Nedir ve İstinaftan Farkı Nedir?
Temyiz, temyize açık bölge adliye mahkemesi kararlarının Yargıtay tarafından hukuka uygunluk yönünden incelenmesini sağlayan olağan kanun yoludur. Temyiz, dosyanın baştan sona yeni bir ilk derece yargılaması gibi görülmesi anlamına gelmez. Yargıtay ağırlıklı olarak hukukun doğru uygulanıp uygulanmadığını, usul kurallarına uyulup uyulmadığını ve kararın denetlenebilir gerekçe içerip içermediğini inceler. Antalya avukat veya Serik avukat desteğine başvurmayı düşünen kişilerin, temyiz dilekçesini olayları tekrar eden genel bir itiraz metni olarak değil, hukukî denetime yönelik gerekçeli bir başvuru olarak hazırlaması gerekir.
Her Bölge Adliye Mahkemesi Kararı Temyiz Edilebilir mi?
Hayır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu bazı kararların temyiz edilemeyeceğini düzenler. Ayrıca parasal kesinlik sınırı ve özel kanun hükümleri temyiz yolunun açık olup olmadığını etkileyebilir. Parasal sınırlar yeniden değerleme nedeniyle değişebildiğinden karar tarihindeki güncel tutar kontrol edilmelidir.
Kararın sonunda yer alan kanun yolu açıklaması incelenmeli; ancak açıklamanın yanlış olması hâlinde kanundaki koşulların değişmeyeceği dikkate alınmalıdır. Kararın temyize kapalı olduğu düşünülüyorsa, başvuru yapmadan önce karar türü ve ilgili özel düzenleme kontrol edilmelidir.
Temyiz Süresi Ne Zaman Başlar?
Hukuk yargılamasında genel kural olarak temyiz süresi iki haftadır ve bölge adliye mahkemesi kararının usulüne uygun şekilde tebliğiyle işlemeye başlar. Özel kanunlardaki farklı süreler saklıdır. Tebligat fiziksel olarak yapılmışsa zarf ve tebliğ kaydı; elektronik tebligat yapılmışsa UETS teslim ve tebliğ bilgileri saklanmalıdır.
Kararın UYAP’ta görülmesi veya duruşmada öğrenilmesi her durumda kanun yolu süresinin başlangıcı olarak kabul edilmemelidir. Süre takibi için hukuki süreler nasıl takip edilir? rehberi dikkate alınmalıdır.
Temyiz Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?
Dilekçede temyiz edilen kararın bilgileri, başvuru sebepleri ve talep sonucu yer almalıdır. Bölge adliye mahkemesinin hangi hukuk kuralını yanlış uyguladığı, hangi usul ihlalinin karara etkili olduğu veya gerekçenin neden denetime elverişli olmadığı somut biçimde açıklanmalıdır.
Temyiz incelemesi, olayların ve delillerin sınırsız şekilde yeniden tartışıldığı bir aşama değildir. Bu nedenle yalnız “tanık doğru söyledi” veya “bilirkişi raporu yanlıştı” demek yerine, delil değerlendirmesinin hangi hukukî ilkeye veya usul kuralına aykırı olduğu ortaya konulmalıdır.
İstinaf ve Temyiz Karşılaştırması
| Konu | İstinaf | Temyiz |
|---|---|---|
| İnceleme mercii | Bölge adliye mahkemesi | Yargıtay |
| Karar kaynağı | İlk derece mahkemesi kararı | Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararı |
| İnceleme kapsamı | Hukukî ve koşulları içinde maddi inceleme | Ağırlıklı olarak hukukî denetim |
| Yeni delil | Sınırlı koşullarda değerlendirilebilir | Kural olarak yeni delil toplama aşaması değildir |
| Olası sonuç | Başvurunun reddi, kararın kaldırılması veya dosyanın gönderilmesi | Onama, bozma veya kanundaki koşullarla düzelterek onama |
| Sonraki aşama | Koşulları varsa temyiz | Kararın niteliğine göre kesinleşme veya bozma sonrası yargılama |
Temyiz Başvurusu Nereye Yapılır?
Temyiz dilekçesi, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya kanunun izin verdiği başka mahkemeye verilir. Gerekli harç ve giderler yatırılır. Başvuru süresi, karar ve tebligat bilgileri dikkatle kontrol edilmelidir.
Dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir ve cevap süreci tamamlandıktan sonra dosya Yargıtay’a gönderilir. Elektronik başvurularda evrakın doğru dosyaya gönderildiği, elektronik imzanın geçerli olduğu ve ödeme işleminin tamamlandığı doğrulanmalıdır.
Yargıtay Dosyayı Nasıl İnceler?
Yargıtay ilgili hukuk dairesi, temyiz sebeplerini ve kamu düzenine ilişkin hususları inceler. Dosyanın niteliğine göre inceleme duruşmalı veya dosya üzerinden yapılabilir; duruşmalı inceleme her dosyada uygulanmaz ve kanundaki koşullara bağlıdır.
Yargıtay, hukuk kuralının yanlış uygulanması, tarafların iddia ve savunma hakkını etkileyen usul hatası, görev veya dava şartı sorunu, eksik gerekçe veya karar sonucunu etkileyen başka hukuka aykırılıklar tespit edebilir.
Yargıtay Hangi Kararları Verebilir?
Yargıtay, bölge adliye mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa onayabilir. Hukuka aykırılık tespit ederse kararı bozabilir. Bazı sınırlı hâllerde yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç olmadan kararın düzeltilerek onanması mümkün olabilir.
Bozma kararı sonrasında dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Mahkeme bozma kararına uyabilir veya kanundaki koşullarda direnme kararı verebilir. Bozmanın kapsamı, hangi işlemlerin yeniden yapılacağını ve dosyanın hangi noktadan devam edeceğini belirler.
Temyiz Kararın İcrasını Durdurur mu?
Temyiz başvurusu genel olarak kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. İcranın geri bırakılması, teminat ve kararın niteliğine ilişkin özel hükümler ayrıca değerlendirilmelidir. Kararın kesinleşmeden icra edilemeyeceği hâller ile kesinleşmeden icraya konulabilen kararlar birbirinden ayrılmalıdır.
Dosyada icra takibi başlamışsa, yalnız temyiz başvurusu yapıldığı için takip işlemlerinin durduğu varsayılmamalıdır.
İstinaf Aşaması Atlanarak Doğrudan Temyize Gidilebilir mi?
Güncel bölge adliye mahkemesi sisteminde hukuk davalarının çoğunda ilk derece kararına karşı önce istinaf yolu gündeme gelir. Kanunda veya geçiş hükümlerinde farklı düzenlenen dosyalar bulunabilir. Bu nedenle kararın verildiği tarih, mahkeme türü ve uygulanacak usul mevzuatı kontrol edilmelidir.
İstinaf aşamasının işleyişi hakkında istinaf başvurusu nasıl yapılır? rehberi incelenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Temyiz süresi kaç haftadır?
Hukuk yargılamasında genel süre iki haftadır ve kararın usulüne uygun tebliğiyle başlar. Özel kanunlarda farklı süreler bulunabilir.
Her istinaf kararı temyiz edilebilir mi?
Hayır. Kararın türü, parasal kesinlik sınırı ve kanunda temyize kapalı sayılan kararlar kontrol edilmelidir.
Temyizde yeni tanık veya belge sunulabilir mi?
Temyiz kural olarak yeni delillerin toplandığı bir yargılama aşaması değildir. İnceleme ağırlıklı olarak dosya ve hukukî sebepler üzerinden yapılır.
Temyiz başvurusu icrayı durdurur mu?
Genel olarak kendiliğinden durdurmaz. İcranın geri bırakılması ve kararın kesinleşme koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Yargıtay duruşma yapar mı?
Her dosyada duruşma yapılmaz. Dava değeri, talep ve kanundaki koşullara göre duruşmalı inceleme mümkün olabilir.
Bozma kararı verilirse dava kazanılmış sayılır mı?
Bozma, önceki kararın hukukî nedenle kaldırılması sonucunu doğurabilir; ancak dosyanın hangi aşamada ve nasıl devam edeceği bozma gerekçesine bağlıdır.
Yargıtay kararı kesin midir?
Onama, bozma ve sonraki mahkeme işlemlerine göre kesinleşme süreci değişir. Olağanüstü kanun yolları ise yalnız kanunda düzenlenen sınırlı koşullarda gündeme gelir.
Temyiz İncelemesine Uygun Hukukî Gerekçelendirme
Temyiz dilekçesi, dosyadaki uyuşmazlığı baştan anlatmak yerine bölge adliye mahkemesi kararındaki hukukî hataları açıkça göstermelidir. Avukat Selin ÖNEM KONUR, Likya Hukuk Danışmanlık bünyesinde temyize açıklık, süre ve başvuru gerekçelerini somut karar üzerinden değerlendirebilir. Tebliğ edilen karar hakkında görüşme talep etmek için bize ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayların hukuki özellikleri farklılık gösterebileceğinden, içerikteki açıklamalar kişiye özel hukuki danışmanlık yerine geçmez.
