Son güncelleme: 19 Temmuz 2026
Vasiyetname Nedir ve Kimler Yapabilir?
Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra hüküm doğurmak üzere malvarlığı ve son arzuları hakkında tek taraflı düzenleme yapmasını sağlayan ölüme bağlı tasarruftur. Türk Medeni Kanunu’na göre ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş olan herkes vasiyetname yapabilir. Vasiyetname kişiye sıkı sıkıya bağlıdır; vekil veya temsilci aracılığıyla düzenlenemez.
Antalya avukat veya Serik avukat desteği arayan kişilerin, yalnız hangi malı kime bırakacağını değil saklı payları, borçları, malın hukuki durumunu ve vasiyetnamenin geçerlilik şeklini birlikte değerlendirmesi önemlidir.
Vasiyetname Türleri Nelerdir?
Türk Medeni Kanunu vasiyetnamenin resmî şekilde, mirasbırakanın el yazısıyla veya olağanüstü hâllerde sözlü olarak yapılabileceğini düzenler. Her türün farklı şekil koşulları vardır. Şekil şartına uyulmaması, vasiyetnamenin iptal edilmesine neden olabilir.
Resmî Vasiyetname Nasıl Düzenlenir?
Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla sulh hâkimi, noter veya kanunla yetkilendirilmiş görevli tarafından düzenlenir. Mirasbırakan arzularını resmî memura bildirir; memur vasiyetnameyi yazar veya yazdırır ve okuması için mirasbırakana verir. Mirasbırakan metni okuyup imzalar, memur tarih koyarak imzalar ve iki tanık kanundaki usule göre beyanı onaylar.
Mirasbırakanın okuyamaması veya imzalayamaması hâlinde farklı bir resmî düzenleme usulü uygulanır. Tanıkların belirli yakınlık, menfaat ve ehliyet engellerini taşımaması gerekir. Resmî memur düzenlenen vasiyetnamenin aslını saklamakla yükümlüdür.
El Yazılı Vasiyetname Nasıl Yapılır?
El yazılı vasiyetnamenin başından sonuna kadar mirasbırakanın kendi el yazısıyla yazılması, düzenleme tarihini içermesi ve imzalanması gerekir. Bilgisayar, daktilo veya başka bir kişinin el yazısıyla hazırlanan metin el yazılı vasiyetname şartını karşılamaz.
Tarih, vasiyetçinin ehliyeti ve birden fazla vasiyetname arasındaki sıra bakımından önemlidir. Metinde silinti veya ekleme varsa bunların da vasiyetçinin elinden çıktığının anlaşılması gerekir. El yazılı vasiyetname saklanmak üzere notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir; güvenli muhafaza, belgenin kaybolma veya yok edilme riskini azaltır.
Sözlü Vasiyetname Ne Zaman Yapılabilir?
Sözlü vasiyetname olağan bir tercih değildir. Mirasbırakan yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş veya benzeri olağanüstü durum nedeniyle resmî veya el yazılı vasiyetname yapamıyorsa iki tanığa son arzularını açıklar. Tanıklar beyanı yazıya geçirerek veya mahkemeye sözlü olarak bildirerek kanundaki işlemleri yerine getirir.
Olağanüstü durum sona erdikten sonra mirasbırakanın diğer vasiyetname türlerinden birini yapma imkânı doğarsa sözlü vasiyetnamenin geçerliliği kanundaki süre sonunda ortadan kalkabilir.
Vasiyetname Türleri Karşılaştırması
| Tür | Temel şekil | Başlıca risk veya özellik |
|---|---|---|
| Resmî vasiyetname | Resmî memur ve iki tanık huzurunda | Şekil ve saklama güvenliği daha yüksektir. |
| El yazılı vasiyetname | Tamamen el yazısı, tarih ve imza | Kaybolma, tahrif ve şekil hatası riski bulunur. |
| Sözlü vasiyetname | Olağanüstü durumda iki tanığa beyan | Yalnız diğer türlerin yapılamadığı istisnai hâllerde geçerlidir. |
Vasiyetnamede Neler Düzenlenebilir?
Mirasçı atanması, belirli mal bırakma, yedek veya art mirasçı belirleme, koşul ve yükümlülük koyma, vakıf kurma veya vasiyeti yerine getirme görevlisi atama gibi düzenlemeler yapılabilir. Ancak hukuka, ahlaka veya kişilik haklarına aykırı koşullar geçersiz olabilir.
Vasiyetname ile tüm mirasın istenen kişiye bırakılması, saklı paylı mirasçıların haklarını ortadan kaldırmayabilir. Sağ kalan eş, altsoy ve kanundaki koşullara göre diğer saklı paylı mirasçıların tenkis talebi gündeme gelebilir.
Malvarlığı Listesi Nasıl Hazırlanmalıdır?
Taşınmazların tapu bilgileri, araç, banka hesabı, şirket payı, fikrî hak, değerli eşya ve borçlar güncel şekilde listelenmelidir. “Antalya’daki evim” gibi belirsiz tanımlar yerine tapu bilgisi veya ayırt edici özellik kullanılmalıdır. Malın daha sonra satılması veya hukuki durumunun değişmesi vasiyetin uygulanmasını etkileyebilir.
Yabancı ülkedeki mallar için ilgili ülkenin miras ve şekil kuralları ayrıca incelenmelidir. Tek bir vasiyetnamenin tüm ülkelerde aynı sonuçları doğuracağı varsayılmamalıdır.
Vasiyetname Sonradan Değiştirilebilir mi?
Vasiyetname tek taraflı işlem olduğu için mirasbırakan sağlığında kanundaki yöntemlerle her zaman dönebilir. Yeni vasiyetname düzenlemek, önceki belgeyi yok etmek veya vasiyet edilen mal üzerinde tasarrufta bulunmak farklı sonuçlar doğurabilir.
Birden fazla vasiyetname varsa sonraki tarihli düzenlemenin öncekiyle çelişen hükümleri önem taşır. Hangi hükmün yürürlükte kaldığını belirlemek için belgelerin tamamı birlikte incelenmelidir.
Ölümden Sonra Vasiyetname Nasıl Açılır?
Mirasbırakanın ölümünden sonra ele geçirilen vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesine teslim edilmelidir. Mahkeme vasiyetnameyi açar, ilgililere bildirir ve gerekli işlemleri yürütür. E-Devlet’te sulh hukuk mahkemelerince açılan vasiyetname dosyalarının sorgulanmasına yönelik hizmet bulunur.
Vasiyetnamenin açılması, belgenin geçerli olduğunun kesinleştiği anlamına gelmez. Ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka veya ahlaka aykırılık ve şekil eksikliği gibi nedenlerle iptal davası açılabilir. Ayrıntılı bilgi için vasiyetnamenin iptali davaları sayfası incelenebilir.
Vasiyetname Hazırlarken Sık Yapılan Hatalar
- El yazılı vasiyetnamenin bilgisayarda hazırlanması
- Tarih veya imzanın eksik bırakılması
- Tanıkların kanuni engel taşıması
- Malların ayırt edilemeyecek kadar belirsiz yazılması
- Saklı payların ve eşin mal rejimi haklarının göz ardı edilmesi
- Yabancı ülkedeki malların yerel hukukunun incelenmemesi
- Belgenin kaybolma riski bulunan yerde saklanması
Sıkça Sorulan Sorular
Vasiyetname için noter zorunlu mudur?
Hayır. Kanun resmî, el yazılı ve olağanüstü durumda sözlü vasiyetname türlerini kabul eder. Ancak her türün şekil şartlarına uyulması gerekir.
Bilgisayarda yazıp imzaladığım vasiyetname geçerli midir?
Bu metin el yazılı vasiyetname şartlarını karşılamaz. Resmî vasiyetname usulüne uygun düzenlenmediyse şekil sorunu doğabilir.
Vasiyetname yapmak için kaç yaşında olmak gerekir?
Ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş kişi vasiyetname yapabilir.
Vasiyetname ile çocuklar mirastan tamamen çıkarılabilir mi?
Saklı pay ve mirasçılıktan çıkarma hükümleri nedeniyle bu her durumda mümkün değildir. Çıkarma için kanunda öngörülen sebepler ve şekil koşulları bulunur.
Vasiyetnamenin tanıkları mirastan pay alabilir mi?
Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine katılan görevli ve tanıklar ile kanunda sayılan yakınlarına yapılan kazandırmalar bakımından geçersizlik sorunları doğabilir.
Vasiyetnameyi evde saklamak mümkün müdür?
Mümkündür; ancak kaybolma, yok edilme veya bulunamama riski vardır. Noter veya yetkili makama muhafaza için teslim edilmesi güvenliği artırabilir.
Vasiyetname ölümden önce açıklanır mı?
Vasiyetname mirasbırakanın ölümünden sonra sulh hukuk mahkemesince açılır ve ilgililere bildirilir. Resmî vasiyetnamede tanıkların içeriği bilmesi zorunlu değildir.
Vasiyetname sonradan iptal edilebilir mi?
Mirasbırakan sağlığında vasiyetinden dönebilir. Ölümden sonra ilgililer kanundaki iptal sebeplerine dayanarak dava açabilir.
Vasiyetnamenin Şekil ve Miras Planlamasıyla Birlikte Hazırlanması
Vasiyetname, yalnız mal listesinden oluşan bir belge değil; şekil, ehliyet, saklı pay ve uygulama sonuçları bulunan önemli bir miras planlama aracıdır. Avukat Selin ÖNEM KONUR, Likya Hukuk Danışmanlık bünyesinde vasiyetname türünü, tasarruf sınırlarını ve yabancılık unsurlarını somut malvarlığına göre değerlendirebilir. Görüşme için bize ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayların hukuki özellikleri farklılık gösterebileceğinden, içerikteki açıklamalar kişiye özel hukuki danışmanlık yerine geçmez.
