Son güncelleme: 19 Temmuz 2026
Arabuluculuk Başvurusu Nedir?
Arabuluculuk, tarafların bir hukuk uyuşmazlığını tarafsız ve bağımsız bir arabulucunun yardımıyla müzakere ederek çözmeye çalıştığı alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Arabulucu karar veren bir hâkim değildir; tarafların iletişim kurmasına, uyuşmazlık konularını belirlemesine ve uygulanabilir çözüm seçenekleri geliştirmesine yardımcı olur. Bazı uyuşmazlıklarda arabuluculuğa başvurmak isteğe bağlıyken bazı davalarda mahkemeye gitmeden önce başvuru yapılması dava şartıdır.
Antalya avukat veya Serik avukat desteği arayan kişiler açısından başvurunun ilk aşamasında uyuşmazlığın türü, karşı taraf bilgileri, talepler ve hukuki süreler doğru belirlenmelidir. Yanlış veya eksik başvuru, arabuluculuk sürecinin verimsiz ilerlemesine ya da dava aşamasında usul sorunları yaşanmasına neden olabilir.
İhtiyari ve Dava Şartı Arabuluculuk Arasındaki Fark
İhtiyari arabuluculukta taraflar, üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri özel hukuk uyuşmazlıklarını kendi iradeleriyle arabuluculuğa taşıyabilir. Dava şartı arabuluculukta ise kanun belirli uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulmasını zorunlu tutar. Başvuru zorunlu olsa da tarafların anlaşmaya varması zorunlu değildir.
Uyuşmazlığın dava şartı kapsamında olup olmadığını belirlemek için zorunlu arabuluculuk hangi davalarda uygulanır? rehberi incelenebilir.
Başvuru Nereye Yapılır?
Dava şartı arabuluculuk başvurusu, kural olarak uyuşmazlıkta yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabuluculuk bürosu bulunmayan yerlerde işlemler, arabuluculuk bürosu sıfatıyla görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğü tarafından yürütülür.
Başvuru fiziki olarak yapılabileceği gibi UYAP üzerinden sunulan elektronik imkânlardan da yararlanılabilir. Elektronik başvuruda taraf ve uyuşmazlık bilgilerinin doğru dosya türüne girildiği kontrol edilmelidir. Yetkili büro konusunda tereddüt varsa davalının yerleşim yeri, işin yapıldığı yer, sözleşmenin ifa yeri veya taşınmazın bulunduğu yer gibi bağlantılar dosyanın niteliğine göre değerlendirilmelidir.
Arabuluculuk Başvurusu İçin Gerekli Bilgiler
| Bilgi veya belge | Örnek | Neden gereklidir? |
|---|---|---|
| Başvuran bilgileri | Ad, soyad, T.C. kimlik numarası, adres ve iletişim bilgisi | Tarafın ve başvuru sahibinin doğru belirlenmesini sağlar. |
| Karşı taraf bilgileri | Ad veya unvan, bilinen adres, telefon ve vergi bilgileri | Arabulucunun karşı tarafa ulaşabilmesi için önemlidir. |
| Uyuşmazlık konusu | İşçilik alacağı, kira, ticari alacak veya tüketici talebi | Dosya türü ve uzmanlık alanının belirlenmesini sağlar. |
| Talep | Alacak miktarı, tahliye, sözleşme şartı veya başka çözüm beklentisi | Müzakerenin kapsamını netleştirir. |
| Temel belgeler | Sözleşme, fatura, bordro, ihtar, ödeme kaydı veya tapu bilgisi | Uyuşmazlığın somutlaştırılmasına yardımcı olur. |
| Önemli tarihler | Fesih, ödeme, teslim, tebligat veya başvuru tarihi | Zamanaşımı ve hak düşürücü süre kontrolü için gereklidir. |
Başvuru Sırasında Ücret Alınır mı?
Arabuluculuk bürosuna yapılan dava şartı arabuluculuk başvurusunda başvuru ücreti alınmaz. Sürecin anlaşmayla veya anlaşamamayla sonuçlanmasına göre arabuluculuk ücretinin nasıl karşılanacağı değişebilir. Anlaşma hâlinde ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit paylaşılır ve yürürlükteki Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir.
Anlaşamama hâlinde ücretin ilk bölümü ve aşan sürelerin karşılanması bakımından kanun ve tarife hükümleri uygulanır. Güncel parasal tutarlar her yıl değişebildiğinden sabit rakam üzerinden hareket edilmemelidir.
Arabulucu Nasıl Belirlenir?
Dava şartı arabuluculukta arabulucu, büro tarafından sicile kayıtlı arabulucular listesinden atanır. Tarafların listede kayıtlı belirli bir arabulucu üzerinde anlaşması hâlinde bu kişi görevlendirilebilir. Görevlendirilen arabulucu taraflarla iletişim kurarak süreci, temel ilkeleri ve toplantı yöntemini açıklar.
Arabulucu tarafsızdır ve taraflardan biri adına hareket etmez. Tarafların hakları konusunda ayrı ayrı hukuki danışmanlık vermez. Bu nedenle tarafların anlaşmanın sonuçlarını değerlendirebilmek için kendi avukatlarından destek alması mümkündür.
Arabuluculuk Süresi Ne Kadardır?
Süre, uyuşmazlığın türüne göre değişebilir. Genel dava şartı arabuluculuk dosyalarında arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir. Ticari uyuşmazlıklarda süre altı hafta olup zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir. Tarımsal üretim sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda ise özel süre kuralları uygulanır.
Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar zamanaşımının durması ve hak düşürücü sürenin işlememesi mümkündür. Bununla birlikte işe iade gibi özel başvuru süreleri ve dava açma süreleri ayrıca incelenmelidir.
Süreç Nasıl Sonuçlanır?
Taraflar anlaşırsa anlaşma konusu ve yerine getirilecek edimler açıkça yazılı bir anlaşma belgesine bağlanır. Anlaşma belgesinin icra edilebilirliği ve ilam niteliğinde belge sayılacağı durumlar, tarafların ve avukatların imzasına veya icra edilebilirlik şerhine göre değişebilir. Anlaşma metni imzalanmadan önce ödeme tarihi, teslim şekli, teminat, vergi ve masraf gibi ayrıntılar açıkça düzenlenmelidir.
Anlaşma sağlanamazsa arabulucu son tutanağı düzenler. Dava şartı olan uyuşmazlıkta dava açılırken anlaşamama son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneği dilekçeye eklenmelidir. Dava açma hazırlığı için dava nasıl açılır? rehberi incelenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Arabuluculuğa tek taraflı başvuru yapılabilir mi?
Evet. Başvuru için karşı tarafın önceden onayı gerekmez. Arabulucu görevlendirildikten sonra karşı tarafla iletişim kurulur ve sürece katılım iradesi sorulur.
Karşı tarafın adresini bilmiyorsam başvuru yapabilir miyim?
Bilinen tüm kimlik, şirket, telefon ve adres bilgileri sunulmalıdır. Eksik iletişim bilgileri sürecin uzamasına veya karşı tarafa ulaşılamamasına neden olabilir.
Arabuluculuk görüşmesine avukatla katılabilir miyim?
Evet. Taraflar bizzat veya avukatları aracılığıyla katılabilir. Vekil aracılığıyla katılım için vekâletnamede arabuluculuğa ilişkin gerekli özel yetkilerin bulunması önemlidir.
Başvuru yapmak anlaşmayı kabul ettiğim anlamına gelir mi?
Hayır. Başvuru, müzakere sürecini başlatır. Taraflar anlaşma belgesi imzalanıncaya kadar teklifleri kabul edip etmeme konusunda serbesttir.
Arabuluculuk sürecinde dava açılabilir mi?
Dava şartı olan uyuşmazlıklarda süreç tamamlanmadan dava açılması usulden ret sonucuna yol açabilir. Geçici hukuki korumalar ve özel süreler ayrıca değerlendirilmelidir.
Arabuluculuk anlaşmasına uyulmazsa ne olur?
Anlaşma belgesinin hukuki niteliğine göre icra takibi veya başka hukuki yollar gündeme gelebilir. Belgenin kimler tarafından imzalandığı ve icra edilebilirlik koşulları incelenmelidir.
Arabuluculuk Başvurusunun Dosyaya Göre Planlanması
Arabuluculuk başvurusunda doğru uyuşmazlık türünün seçilmesi, taleplerin açık yazılması ve gerekli belgelerin hazırlanması sürecin verimini doğrudan etkiler. Avukat Selin ÖNEM KONUR, Likya Hukuk Danışmanlık bünyesinde arabuluculuk öncesi dosya incelemesi, başvuru kapsamı ve olası anlaşma seçeneklerini somut uyuşmazlığa göre değerlendirebilir. Ayrıntılı bilgi için bize ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayların hukuki özellikleri farklılık gösterebileceğinden, içerikteki açıklamalar kişiye özel hukuki danışmanlık yerine geçmez.
